{"id":3784,"date":"2025-12-26T09:36:34","date_gmt":"2025-12-26T09:36:34","guid":{"rendered":"https:\/\/komodopadartour.com\/?p=3784"},"modified":"2025-12-26T09:36:34","modified_gmt":"2025-12-26T09:36:34","slug":"dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/2025\/12\/26\/dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia\/","title":{"rendered":"Landasan Kebijakan untuk Pariwisata Alam dan Pengelolaan Konservasi di Indonesia"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29-1024x576.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3785\" srcset=\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29-1024x576.png 1024w, https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29-300x169.png 300w, https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29-768x432.png 768w, https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29-1536x864.png 1536w, https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png 1920w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong><a href=\"https:\/\/maps.app.goo.gl\/fJR7Qy5oWEesHMq97\">Pulau Padar<\/a> Taman Nasional Komodo<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Pengelolaan wisata alam dan konservasi sumber daya alam di Indonesia diatur melalui berbagai undang-undang dan peraturan yang berfungsi sebagai <strong>landasan hukum dan pedoman operasional<\/strong> untuk pemerintah, pengelola kawasan konservasi, dan operator pariwisata. Beberapa dasar kebijakan utama meliputi:<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Landasan Kebijakan untuk Pariwisata Alam dan Pengelolaan Konservasi di Indonesia<\/h5>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. Peraturan Kementerian Lingkungan Hidup dan Kehutanan<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>P.8\/MENLHK\/SETJEN\/KUM.1\/3\/2019 (15 Maret 2019)<\/strong>Mengatur pengelolaan pariwisata alam di Suaka Margasatwa, Taman Nasional, Taman Hutan Besar, dan Taman Pariwisata Alam.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hal.18\/MENLHK-II\/2015<\/strong>Mengatur organisasi dan prosedur kerja Kementerian Lingkungan Hidup dan Kehutanan.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>P.22\/MENLHK\/SETJEN\/KUM.1\/7\/2018<\/strong>: Menetapkan norma, standar, prosedur, dan kriteria untuk perizinan elektronik terintegrasi di dalam Kementerian.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. Hukum yang Berkaitan dengan <a href=\"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/perjalanan-perahu-bersama-selama-3-hari-2-malam\/\">Konservasi dan Lingkungan<\/a><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 5 Tahun 1990<\/strong> tentang Konservasi Sumber Daya Alam Biologi dan Ekosistemnya.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 41 Tahun 1999<\/strong> tentang Kehutanan, diubah oleh <strong>Undang-Undang Nomor 19 Tahun 2004<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 32 Tahun 2009<\/strong> tentang Perlindungan dan Pengelolaan Lingkungan.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 9 Tahun 2018<\/strong> pada Pendapatan Negara Non-Pajak.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Hukum yang Berkaitan dengan Pariwisata dan Tata Kelola<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 10 Tahun 2009<\/strong> tentang Pariwisata.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Undang-Undang Nomor 23 Tahun 2014<\/strong> tentang Pemerintah Daerah, terakhir diubah oleh <strong>Undang-Undang Nomor 9 Tahun 2015<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong><a href=\"https:\/\/id.wikipedia.org\/wiki\/Pemerintah_Indonesia\">4. Peraturan Pemerintah<\/a><\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Peraturan Pemerintah Nomor 36 Tahun 2010<\/strong>: Berkaitan dengan pengelolaan wisata alam di kawasan konservasi, termasuk Suaka Margasatwa, Taman Nasional, Taman Hutan Raya, dan Taman Wisata Alam.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Peraturan Pemerintah Nomor 28 Tahun 2011<\/strong>, diubah oleh <strong>PP No. 108 Tahun 2015<\/strong>: Tentang pengelolaan cagar alam dan kawasan lindung.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Peraturan Pemerintah Nomor 24 Tahun 2018<\/strong>: Mengenai layanan perizinan usaha yang terintegrasi secara elektronik.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Tujuan Kebijakan<\/h5>\n\n\n\n<p>Undang-undang dan peraturan ini bertujuan untuk:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Pastikan <strong>Pelestarian sumber daya alam dan ekosistem<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Mengatur <strong>pengelolaan pariwisata alam berkelanjutan<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li>Menjamin <strong>kepatuhan terhadap standar perizinan dan prosedur hukum<\/strong> untuk semua pemangku kepentingan.<\/li>\n\n\n\n<li>Dukung <strong>peningkatan kualitas layanan<\/strong> di sektor pariwisata dan konservasi.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p>Dengan adanya regulasi yang komprehensif, pengelolaan kawasan konservasi dan wisata alam di Indonesia dapat dilakukan dengan baik. <strong>dengan cara yang tertib, aman, dan berkelanjutan.<\/strong>, sekaligus memberikan perlindungan hukum bagi pemerintah, bisnis, dan masyarakat setempat di sekitar kawasan konservasi.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc09 Siap bertemu dengan naga Komodo legendaris dan menjelajahi surga? Pesan tur Anda hari ini di <strong><a href=\"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/penanganan-pelayaran-komodo\/\">Komodopadartour.com<\/a><\/strong> dan wujudkan petualanganmu menjadi kenyataan<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pengelolaan wisata alam dan konservasi sumber daya alam di Indonesia diatur melalui berbagai undang-undang dan peraturan yang berfungsi sebagai landasan hukum dan pedoman operasional bagi pemerintah, pengelola kawasan konservasi, dan operator pariwisata. Beberapa dasar kebijakan utama meliputi: Dasar Kebijakan Pengelolaan Wisata Alam dan Konservasi di Indonesia 1. Kementerian [\u2026]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_eb_attr":"","footnotes":""},"categories":[119,121,49,108,82,113,111,21,22,101,77,83,84,94,95,96,65,14,31,122,70,117,114,104,105,11,71,73,72,116,125,68,107,69,64,88,89,91,90,25,102,79,17,19,115,110,13,67,62,106,120,103,92,9,60,126,127,85,48],"tags":[220,223,190,219,175,152,222,221,150,149,160,189,173],"class_list":["post-3784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-best-travel-agency-on-komodo-labuan-bajo","category-bidadari-island-in-labuan-bajo","category-fast-boat-labuan-bajo","category-fish-on-komodo-national-park","category-fisherman-on-komodo-island","category-fisherman-on-mesa-village","category-fisherman-on-papagarang-village","category-gili-lawa-darat","category-gili-lawa-laut","category-gili-motang-island","category-history-of-komodo-dragon","category-history-of-komodo-national-park","category-history-of-komodo-peoples","category-hotels-in-labuan-bajo","category-hotels-on-komodo-island","category-hotels-on-rinca-island","category-kanawa-island","category-kelor-island","category-koka-beach","category-komodo-airport-in-labuan-bajo","category-komodo-cruise-ship-passanger","category-komodo-diving","category-komodo-diving-site","category-komodo-dragon-on-komodo-island","category-komodo-dragon-on-rinca-island","category-komodo-island","category-komodo-island-long-trekking","category-komodo-island-medium-trekking","category-komodo-island-short-trekking","category-komodo-live-aboard","category-komodo-marina","category-komodo-national-park","category-komodo-national-parks-otority","category-komodo-trekking","category-kukusan-island","category-labour-in-labuan-bajo","category-livelihood-on-komodo-island","category-livelihood-on-papagarang-island","category-livelihood-in-rinca-island","category-loh-sabita","category-loh-sebita-long-trekking","category-manggarai-ethnic-group","category-manjerite-island","category-manta-point","category-manta-ray","category-marine-life-on-komodo-national-park","category-mawan-island","category-melo-village","category-mesa-village-on-komodo-national-park","category-migration-of-komodo-dragon","category-monkey-island-in-labuan-bajo","category-nest-of-komodo-dragon","category-open-trip-to-komodo","category-padar-island","category-papagarang-village","category-people-of-komodo-village","category-people-of-rinca-village","category-phinisi-boat-in-labuan-bajo","category-phinisi-boat-labuan-bajo","tag-cruise-ship-on-komodo-island","tag-gili-lawa-island","tag-kanawa-island","tag-komodo-island-komodo-island-shore-tour","tag-komodo-island-shore-excursion","tag-manta-point","tag-mawan-isalnd","tag-naturalist-guide-on-komodo-island","tag-padar-island","tag-pink-beach","tag-sebayur-island","tag-siaba-island","tag-taka-makassar"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/2025\/12\/26\/dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"id_ID\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"The management of nature tourism and natural resource conservation in Indonesia is regulated through various laws and regulations that serve as legal foundations and operational guidelines for the government, conservation area managers, and tourism operators. Some of the key policy bases include: Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management in Indonesia 1. Ministry of [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/2025\/12\/26\/dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"komodopadartour.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-12-26T09:36:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1080\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Rafaelkomodotop@gmail.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Ditulis oleh\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Rafaelkomodotop@gmail.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Estimasi waktu membaca\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 menit\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/\",\"url\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/\",\"name\":\"Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png\",\"datePublished\":\"2025-12-26T09:36:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/2d470ab4020856281b03640dfaf586dc\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"id\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"id\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png\",\"width\":1920,\"height\":1080,\"caption\":\"Padar Island of Komodo National Park\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Beranda\",\"item\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management in Indonesia\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/\",\"name\":\"komodopadartour.com\",\"description\":\"The Best Tour Operator in Labuan Bajo\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"id\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/2d470ab4020856281b03640dfaf586dc\",\"name\":\"Rafaelkomodotop@gmail.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"id\",\"@id\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b3e7b539c4b5eca8e14fe00297b53396850a2491fb90ef489e303e3a7bbaa682?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b3e7b539c4b5eca8e14fe00297b53396850a2491fb90ef489e303e3a7bbaa682?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Rafaelkomodotop@gmail.com\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/komodopadartour.com\"],\"url\":\"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/author\/rafaelkomodotopgmail-com\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dasar Kebijakan untuk Pariwisata Alam dan Pengelolaan Konservasi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/2025\/12\/26\/dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia\/","og_locale":"id_ID","og_type":"article","og_title":"Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management","og_description":"The management of nature tourism and natural resource conservation in Indonesia is regulated through various laws and regulations that serve as legal foundations and operational guidelines for the government, conservation area managers, and tourism operators. Some of the key policy bases include: Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management in Indonesia 1. Ministry of [&hellip;]","og_url":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/2025\/12\/26\/dasar-kebijakan-untuk-pariwisata-alam-dan-pengelolaan-konservasi-di-indonesia\/","og_site_name":"komodopadartour.com","article_published_time":"2025-12-26T09:36:34+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1080,"url":"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png","type":"image\/png"}],"author":"Rafaelkomodotop@gmail.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Ditulis oleh":"Rafaelkomodotop@gmail.com","Estimasi waktu membaca":"3 menit"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/","url":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/","name":"Dasar Kebijakan untuk Pariwisata Alam dan Pengelolaan Konservasi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png","datePublished":"2025-12-26T09:36:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/2d470ab4020856281b03640dfaf586dc"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#breadcrumb"},"inLanguage":"id","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"id","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#primaryimage","url":"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png","contentUrl":"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png","width":1920,"height":1080,"caption":"Padar Island of Komodo National Park"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/2025\/12\/26\/policy-basis-for-nature-tourism-and-conservation-management-in-indonesia\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Beranda","item":"https:\/\/komodopadartour.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Policy Basis for Nature Tourism and Conservation Management in Indonesia"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/#website","url":"https:\/\/komodopadartour.com\/","name":"komodopadartour.com","description":"Operator Tur Terbaik di Labuan Bajo","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/komodopadartour.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"id"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/2d470ab4020856281b03640dfaf586dc","name":"Rafaelkomodotop@gmail.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"id","@id":"https:\/\/komodopadartour.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b3e7b539c4b5eca8e14fe00297b53396850a2491fb90ef489e303e3a7bbaa682?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b3e7b539c4b5eca8e14fe00297b53396850a2491fb90ef489e303e3a7bbaa682?s=96&d=mm&r=g","caption":"Rafaelkomodotop@gmail.com"},"sameAs":["https:\/\/komodopadartour.com"],"url":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/author\/rafaelkomodotopgmail-com\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/komodopadartour.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Desain-tanpa-judul-29.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3786,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3784\/revisions\/3786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/komodopadartour.com\/id\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}